Prawo do swobodnego przemieszczania się przysługuje przede wszystkim obywatelom Unii Europejskiej (UE) i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG: Islandia, Liechtenstein, Norwegia) oraz członkom ich rodzin.

Pobyt obywateli państw trzecich będących członkami rodziny obywatela niemieckiego reguluje zazwyczaj (pod wieloma względami bardziej rygorystyczna) ustawa o pobycie. W pewnych okolicznościach można jednak powołać się na prawo do swobodnego przemieszczania się.

W przypadku pobytu trwającego dłużej niż trzy miesiące potrzebna jest karta pobytu, która zostanie wydana przez urząd ds. cudzoziemców z urzędu w ciągu sześciu miesięcy.

Urząd ds. cudzoziemców sprawdza, czy spełnione są warunki swobodnego przepływu osób. Ważne jest między innymi to, czy osoba, z którą są Państwo związani, wykonuje pracę zarobkową.

Do czasu podjęcia decyzji o wydaniu karty pobytu Państwa pobyt na terytorium Niemiec jest uznawany za legalny.

Wraz z wydaniem karty pobytu stwierdza się istnienie prawa do swobodnego przemieszczania się.

Jeśli nie ukończyłeś jeszcze 18 lat, osoby uprawnione do sprawowania opieki nad Tobą muszą wyrazić zgodę na Twój planowany pobyt w Niemczech.

• Posiadają Państwo obywatelstwo państwa trzeciego (tj. nie są Państwo obywatelami państwa członkowskiego UE, EOG ani Szwajcarii).
• Są Państwo członkiem rodziny osoby posiadającej obywatelstwo niemieckie, tzn. są Państwo
  • małżonkiem,
  • partnerem życiowym,
  • krewnym w linii prostej w dół (na przykład dzieckiem) obywatela niemieckiego lub jego małżonka/partnera, który nie ukończył jeszcze 21. roku życia lub na którego utrzymanie przeznaczane są środki przez tę osobę, lub
  • krewnym w linii prostej w górę (na przykład rodzicami i dziadkami) obywatela niemieckiego lub jego małżonka lub partnera, na którego utrzymanie zapewnia ta osoba.

Uwaga: w przypadku osób studiujących uprawnionych do przyjazdu krąg członków rodziny uprawnionych do dołączenia ogranicza się do małżonków i partnerów życiowych oraz dzieci, którym zapewniane jest utrzymanie.

• Utrzymują Państwo bliskie więzi rodzinne z obywatelem UE lub EOG (nie musi to koniecznie oznaczać wspólnego zamieszkania).
• Chcą Państwo przebywać w Niemczech dłużej niż trzy miesiące.
• Ma miejsce jedna z poniższych sytuacji:
  • Powrót wraz z niemiecką osobą, od której otrzymują Państwo wsparcie, po wspólnym pobycie w państwie UE/EOG (przypadki powrotu): Mogą Państwo powołać się na prawo do swobodnego przemieszczania się, jeśli przebywali Państwo przez co najmniej trzy miesiące wraz z niemiecką osobą, od której otrzymują Państwo wsparcie, w innym państwie UE/ państwie EOG, Państwa pobyt za granicą jako rodzina sprzyjał rozwojowi lub umocnieniu życia rodzinnego, a więź rodzinna istniała już w momencie wspólnego pobytu za granicą (nie może ona zostać ustanowiona dopiero później).
  • Uzyskanie niemieckiego obywatelstwa przez osobę, z którą są Państwo związani: Mogą Państwo wywodzić prawo do swobodnego przemieszczania się od swojej niemieckiej osoby, z którą są Państwo związani, jeśli
    • osoba powiązana z Państwem była wcześniej obywatelem innego państwa UE lub EOG,
    • skorzystała z prawa do swobodnego przemieszczania się w Niemczech,
    • następnie nabyła obywatelstwo niemieckie oraz
    • obecnie pragnie mieszkać z Państwem w Niemczech w ramach wspólnoty rodzinnej.

Nie ma znaczenia, czy osoba, na której się Państwo opierają, zrzeka się swojego dotychczasowego obywatelstwa, czy też zachowuje je obok obywatelstwa niemieckiego.

Prawo pobytu obywatela Unii i jego rodzica sprawującego nad nim opiekę (niemieckie dziecko niepełnoletnie): Jako rodzic niemieckiego dziecka niepełnoletniego mogą Państwo wywodzić z tego prawa do swobodnego przemieszczania się, jeśli Państwa dziecko, oprócz obywatelstwa niemieckiego, posiada dodatkowo obywatelstwo państwa UE/EOG i dotychczas nie skorzystało lub nie mogło skorzystać ze swojego prawa do swobodnego przemieszczania się (tj. nie wyjechało jeszcze do innego państwa UE lub EOG).

• Dane niezbędne do uzyskania karty pobytu można podać podczas dokonywania zgłoszenia zgodnie z przepisami w urzędzie meldunkowym. Stamtąd dane zostaną przekazane do urzędu ds. cudzoziemców. Dane można również złożyć bezpośrednio w urzędzie ds. cudzoziemców właściwym dla miejsca zamieszkania.
• Proszę sprawdzić, czy urząd ds. cudzoziemców umożliwia złożenie wniosku online lub udostępnia specjalny formularz.
• Jeśli złożenie wniosku jest możliwe wyłącznie osobiście, należy umówić się na spotkanie w urzędzie ds. cudzoziemców. W przypadku złożenia wniosku online urząd ds. cudzoziemców skontaktuje się z Państwem po otrzymaniu danych w celu ustalenia terminu spotkania.
• Podczas spotkania zostanie sprawdzona Państwa tożsamość oraz dokumenty (prosimy o zabranie ze sobą dokumentów, w miarę możliwości w oryginale).
• Niezależnie od wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez urząd ds. cudzoziemców, niezwłocznie otrzymają Państwo zaświadczenie potwierdzające, że podali Państwo dane niezbędne do wydania karty pobytu, aby móc wykazać legalność pobytu.
• O ile nie ma przeciwwskazań, w celu wydania karty pobytu zostaną pobrane Państwa odciski palców. Ponadto konieczne będzie złożenie podpisu.
• Urząd ds. cudzoziemców zleca Federalnej Drukarni (Bundesdruckerei) wykonanie karty pobytu w formacie karty bankowej. Po jej wykonaniu otrzymają Państwo informację i będą mogli odebrać kartę pobytu w odpowiednim urzędzie. Odbiór musi zasadniczo nastąpić osobiście.
• Wydanie karty pobytu następuje zazwyczaj w ciągu sześciu miesięcy.
• W przypadku odmowy wydania karty pobytu otrzymają Państwo decyzję w tej sprawie.

• Postępowanie toczy się zazwyczaj w języku niemieckim.
• Po wydaniu karty pobytu jej ważność może zostać zweryfikowana z ważnych powodów. Jeżeli warunki uprawniające do pobytu przestały obowiązywać lub nie są już spełnione w ciągu pięciu lat od rozpoczęcia pobytu na terytorium federalnym, karta pobytu może zostać cofnięta.
• Jeżeli wydanie karty pobytu nie wchodzi w grę, można rozważyć wydanie zezwolenia na pobyt zgodnie z § 28 ustawy o pobycie (łączenie rodzin z obywatelami Niemiec).
• Jeśli przez pięć lat przebywałeś legalnie i nieprzerwanie na terytorium Niemiec wraz ze swoją osobą referencyjną, możesz ubiegać się o kartę stałego pobytu.
• W przypadku obywateli Szwajcarii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej obowiązują inne przepisy (patrz „Informacje uzupełniające”).
• Wszystkie informacje przekazywane Urzędowi ds. Cudzoziemców powinny być, zgodnie z najlepszą wiedzą i sumieniem, prawdziwe i kompletne, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony bez większych opóźnień.
• Nieprawdziwe lub niekompletne informacje mogą spowolnić postępowanie i przynieść niekorzystne skutki dla osób, których dotyczy sprawa. W poważnych przypadkach podanie nieprawdziwych lub niekompletnych informacji, które nie zostaną w odpowiednim czasie uzupełnione lub skorygowane wobec Urzędu ds. Cudzoziemców, może skutkować cofnięciem już przyznanych praw pobytu, grzywną, karą pozbawienia wolności do trzech lat lub wydaleniem z terytorium federalnego.
• Ze względu na złożoność przepisów dotyczących pobytu i swobodnego przepływu osób niniejszy opis ma charakter wyłącznie informacyjny i nie jest prawnie wiążący.

• Odwołanie od decyzji Urzędu ds. Cudzoziemców w terminie jednego miesiąca od jej doręczenia
• Wniesienie skargi do sądu wskazanego w decyzji w sprawie odwołania, jeżeli odwołanie nie zostanie uwzględnione

Termin składania wniosków

Aby otrzymać kartę pobytu, należy przekazać niezbędne informacje do urzędu ds. cudzoziemców najpóźniej trzy miesiące po wjeździe do kraju.

Okres ważności

5 lat

Uwaga (dodatkowe informacje dotyczące terminu):

Karta pobytu jest zazwyczaj wydawana na pięć lat, chyba że pobyt osoby, od której pochodzi prawo pobytu, skutkuje krótszym okresem ważności.

Czas trwania (w przypadku przedziału): około 6 tygodni do 6 miesięcy

Uwaga dotycząca dodatkowych informacji na temat czasu rozpatrywania wniosku:

Czas rozpatrywania wniosku może się różnić w zależności od obciążenia pracą urzędu ds. cudzoziemców, jednak nie może przekroczyć sześciu miesięcy.

Wykonanie karty pobytu przez Federalną Drukarnię zajmuje około 4 do 6 tygodni.

Za rozpatrzenie wniosku właściwy jest urząd ds. cudzoziemców właściwy dla miejsca zamieszkania osoby składającej wniosek.

• Uznany i ważny dokument tożsamości (na przykład paszport lub dokument zastępujący paszport)
• Wiza, jeśli była wymagana do wjazdu
• Aktualne zdjęcie biometryczne w formacie paszportowym (45 x 35 mm)
• Dowód potwierdzający pokrewieństwo z osobą, na której utrzymaniu się przebywa (np. akt małżeństwa lub akt urodzenia)
• Dowód, że osoba, na której opieki dziecko pozostaje, korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się (np. potwierdzenie zameldowania, umowa o pracę lub zapewnienie zatrudnienia, zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej lub dowód prowadzenia działalności na własny rachunek)
• W przypadku osób niepełnoletnich: Zgoda osób sprawujących opiekę nad dzieckiem na planowany pobyt (oświadczenie o wyrażeniu zgody); jeśli rodzice sprawujący opiekę nie mogą wspólnie złożyć wniosku w imieniu dziecka, wymagane jest pisemne pełnomocnictwo od nieobecnego rodzica; jeśli prawo do opieki przysługuje tylko jednemu z rodziców, wystarczy podpis tego rodzica

W przypadku dołączenia do osoby , która nie prowadzi działalności zarobkowej, urząd ds. cudzoziemców może ponadto zażądać:

• dowód posiadania wystarczających środków do życia
• dowód posiadania ubezpieczenia zdrowotnego (na przykład potwierdzenie z ubezpieczyciela dotyczące zakresu ubezpieczenia lub polisa ubezpieczeniowa)

W przypadku dołączenia do osoby, z którą utrzymuje się więź , będącej studentem, urząd ds. cudzoziemców może ponadto zażądać:

• potwierdzenie przyjęcia na studia lub zaświadczenie o immatrykulacji osoby, do której się dołącza
• dowód posiadania wystarczających środków do życia
• Potwierdzenie posiadania ubezpieczenia zdrowotnego (np. zaświadczenie ubezpieczyciela o zakresie ubezpieczenia lub polisa ubezpieczeniowa)

Uwaga: Dokumenty te należy przedłożyć również w przypadku dzieci będących obywatelami państw trzecich, które dołączają do osoby, na której utrzymaniu będą przebywać.

Dokumenty i informacje należy zasadniczo przedłożyć w języku niemieckim. W indywidualnych przypadkach Urząd ds. Cudzoziemców może zażądać mniejszej lub większej liczby dokumentów.

Stała opłata:

• 37,00 euro dla osób powyżej 24. roku życia
• 22,80 euro dla osób poniżej 24 roku życia

Uwaga:

Termin oraz sposób pobierania opłaty i dokonywania płatności różnią się w zależności od urzędu.

Za wydanie karty pobytu w formacie karty bankowej z dodatkowymi funkcjami elektronicznymi (która może służyć również jako elektroniczny dowód tożsamości) mogą zostać naliczone dodatkowe opłaty.

Dostępne formularze: Nie

Wymagana forma pisemna: Nie

Możliwość złożenia wniosku w formie nieformalnej: Tak

Konieczna osobista obecność: Tak