Obywatele Unii Europejskiej (UE) oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG: Norwegia, Islandia i Liechtenstein) zasadniczo nie potrzebują zezwolenia na pobyt w celu wjazdu i pobytu w Niemczech.

Jeśli są Państwo obywatelami UE lub EOG i przez okres pięciu lat legalnie i nieprzerwanie przebywali Państwo na terytorium Niemiec, mogą Państwo uzyskać prawo do stałego pobytu. Prawo to powstaje bezpośrednio na mocy ustawy. Mogą Państwo złożyć wniosek do urzędu ds. cudzoziemców o wydanie zaświadczenia o prawie do stałego pobytu.

W określonych warunkach mogą Państwo uzyskać prawo do stałego pobytu już przed upływem pięciu lat, np. jeśli:

• przebywali Państwo nieprzerwanie na terytorium Niemiec przez co najmniej trzy lata, w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy wykonywali Państwo pracę zarobkową w Niemczech lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, a w międzyczasie wycofali się Państwo z życia zawodowego ze względu na wiek (osiągnięcie 65. roku życia) lub w ramach programu wcześniejszych emerytur;
• zrezygnowali Państwo z wykonywania zawodu w Niemczech lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w wyniku całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, która uprawnia do renty na terytorium Niemiec;
• zrezygnowali Państwo z wykonywania zawodu w Niemczech lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w wyniku całkowitej utraty zdolności do pracy, po tym jak wcześniej przebywali Państwo nieprzerwanie w Niemczech przez co najmniej dwa lata lub
• przez trzy lata nieprzerwanie wykonywali Państwo pracę zarobkową w Niemczech, a obecnie wykonują Państwo pracę zarobkową w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, ale nadal posiadają Państwo miejsce zamieszkania w Niemczech, do którego powracają Państwo co najmniej raz w tygodniu.

Zaświadczenie o prawie do stałego pobytu wydaje urząd ds. cudzoziemców po sprawdzeniu, czy osiągnęli Państwo wymagany okres pobytu w Niemczech. Nie jest przy tym konieczne, aby w wymaganym okresie przebywali Państwo w Niemczech nieprzerwanie. Niektóre okresy nieobecności na terytorium Niemiec nie mają znaczenia dla uzyskania prawa do stałego pobytu. Można zatem założyć stały pobyt nawet w przypadku opuszczenia terytorium Niemiec łącznie na sześć miesięcy w roku, w celu odbycia służby wojskowej lub zastępczej, lub z ważnych powodów jednorazowo na okres do dwunastu kolejnych miesięcy (np. z powodu ciężkiej choroby, studiów, kształcenia zawodowego) można uznać, że pobyt miał charakter stały. Okresy odbywania kary pozbawienia wolności, które nie zostały zawieszone w wykonaniu, nie są brane pod uwagę przy nabywaniu prawa do stałego pobytu.

Jeśli przerwał Pan/Pani swój pobyt w Niemczech na dłuższy czas, nie ma możliwości zsumowania poprzednich i kolejnych okresów w celu osiągnięcia minimalnego czasu pobytu wymaganego do uzyskania prawa do pobytu stałego.

W razie potrzeby urząd ds. cudzoziemców może również sprawdzić legalność Państwa pobytu, tj. czy przez cały ten czas spełniali Państwo warunki prawa do swobodnego przemieszczania się.

Wraz z uzyskaniem prawa do stałego pobytu otrzymują Państwo, niezależnie od obywatelstwa, lepszy („utrwalony”) status prawny. Prawo do stałego pobytu jest zatem niezależne od dalszego spełniania warunków swobodnego przepływu osób. Ponadto zwiększa się Państwa ochrona przed wydaleniem. Jeśli jednak opuszczą Państwo terytorium federalne na okres dłuższy niż dwa kolejne lata, może to skutkować utratą prawa do stałego pobytu.

Zaświadczenie wydawane jest na czas nieokreślony i potwierdza, że nabyli Państwo prawo do stałego pobytu. Dokument ten nie stanowi dokumentu tożsamości, tzn. nie mogą Państwo posługiwać się zaświadczeniem w celu potwierdzenia swojej tożsamości. W związku z tym nie zawiera on zdjęcia, nie ma też obowiązku aktualizowania danych w dokumencie w przypadku zmian (np. nie muszą Państwo aktualizować zaświadczenia, jeśli otrzymają Państwo nowy paszport lub dowód osobisty lub zmieni się Państwa adres).

Jeśli nie ukończyli Państwo jeszcze 18 lat, Państwa przedstawiciel prawny (np. osoba uprawniona do sprawowania opieki) musi wyrazić zgodę na planowany pobyt.

• Jesteś obywatelem UE lub EOG
• Może Pan/Pani wykazać, że przebywał/a Pan/Pani w Niemczech przez wymagany okres (z reguły pięć lat, w szczególnych przypadkach wystarczają również dwa lub trzy lata).
• Pobyt w Niemczech jest legalny, tzn. przez cały okres pobytu spełniał Pan/Pani warunki wynikające z prawa do swobodnego przepływu osób.
• W razie potrzeby mogą Państwo przedstawić zaświadczenia i dokumenty wymienione w sekcji „Wymagane dokumenty”.

• W zależności od urzędu ds. cudzoziemców złożenie wniosku przez Internet może być możliwe. Proszę sprawdzić, czy urząd ds. cudzoziemców, do którego się Państwo zwracają, oferuje możliwość złożenia wniosku drogą elektroniczną. W przypadku złożenia wniosku drogą elektroniczną urząd ds. cudzoziemców skontaktuje się z Państwem po otrzymaniu wniosku, aby w razie potrzeby poprosić o dodatkowe dokumenty oraz umówić się z Państwem na spotkanie w urzędzie. Podczas spotkania dokumenty zostaną sprawdzone (proszę przynieść ze sobą oryginały, jeśli zostaną Państwo o to poproszeni).
• Jeśli złożenie wniosku jest możliwe wyłącznie osobiście, należy umówić się na spotkanie w urzędzie ds. cudzoziemców. Podczas spotkania zostaną przyjęte Państwa dane i sprawdzone załączniki (prosimy o zabranie ze sobą oryginałów, jeśli zostaną Państwo o to poproszeni).
• Po zakończeniu weryfikacji niezwłocznie zostanie Państwu wydane zaświadczenie o prawie do pobytu stałego lub decyzja odmowna.
• Odbiór dokumentów musi zasadniczo nastąpić osobiście. W urzędzie ds. cudzoziemców należy złożyć podpis.

• Informacje Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Budownictwa i Ojczyzny dotyczące swobodnego przepływu osób:

https://www.bmi.bund.de/DE/themen/migration/aufenthaltsrecht/freizuegigkeit-eu-buerger/freizuegigkeit-eu-buerger-node.html

oraz

https://www.bmi.bund.de/SharedDocs/faqs/DE/themen/migration/freizuegigkeit/freizuegigkeit-liste.html  

• Informacje Federalnego Urzędu ds. Migracji i Uchodźców na temat imigracji z UE:

https://www.bamf.de/DE/Themen/MigrationAufenthalt/ZuwandererEuropa/zuwanderereuropa-node.html

• Informacje Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Budownictwa i Ojczyzny dotyczące brexitu: https://www.bmi.bund.de/DE/themen/verfassung/europa/brexit/brexitartikel.html

Uwaga dla obywateli Szwajcarii :

Ponieważ Szwajcaria nie należy do UE ani do EOG, w przypadku obywateli szwajcarskich obowiązują inne przepisy. Prawo pobytu obywateli Szwajcarii reguluje umowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób.

Informacja dla obywateli Wielkiej Brytanii (brexit) :

W dniu 1 lutego 2020 r. nastąpiło wystąpienie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej. W przypadku obywateli brytyjskich uprawnionych do swobodnego przepływu osób oraz członków ich rodzin prawo to obowiązywało początkowo do dnia 31 grudnia 2020 r.

Właściwy urząd ds. cudzoziemców udziela informacji na temat przepisów, które od 1 stycznia 2021 r. mają zastosowanie w poszczególnych przypadkach.

W przypadku odmownej decyzji urzędu ds. cudzoziemców można wnieść ogólny pozew o wydanie zaświadczenia o prawie stałego pobytu.

• O wydanie zaświadczenia o prawie do stałego pobytu można ubiegać się po pięciu latach legalnego pobytu. W szczególnych przypadkach prawo do stałego pobytu może zostać potwierdzone już po dwóch lub trzech latach.
• Zaświadczenie o prawie do stałego pobytu wydaje się niezwłocznie na czas nieokreślony.

Wniosek o wydanie zaświadczenia o prawie stałego pobytu zostanie rozpatrzony w najkrótszym możliwym terminie.

Urząd ds. cudzoziemców właściwy dla miejsca zamieszkania osoby składającej wniosek.

Urząd ds. cudzoziemców może zażądać przedłożenia następujących dokumentów:

• Uznany lub w inny sposób dopuszczony, ważny paszport lub dokument zastępujący paszport
• Dowód potwierdzający, że w okresie pobytu korzystano z prawa do swobodnego przemieszczania się (np. potwierdzenie zameldowania, umowa o pracę, zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej lub dowód prowadzenia działalności na własny rachunek, wystarczające środki do życia i odpowiednie ubezpieczenie zdrowotne, zaświadczenie o przyjęciu na studia)
• Zgoda przedstawiciela ustawowego na planowany pobyt, jeśli osoba nie ukończyła jeszcze 18 lat.

W indywidualnych przypadkach urząd ds. cudzoziemców może zażądać dodatkowych dokumentów.

Wydanie zaświadczenia: 10,00 EUR

W określonych przypadkach można rozważyć obniżenie opłaty lub zwolnienie z opłaty.

• W niektórych przypadkach możliwe jest przeprowadzenie postępowania online
• Wymagana forma pisemna: tak
• Wymagana osobista obecność: tak